# Wycieczka do Palenque, wodospadów Agua Azul i Misol-Ha Palenque, Palenque...ta nazwa pojawia się często na ustach podróżujących po Meksyku. Wiedziałam jedynie, że zobaczyć można tam ruiny dawnego miasta Majów i nie bardzo chciałam jechać, bo szczerze mówiąc na ruiny już się napatrzyłam... Ostatecznie trafiłam jednak do Palenque i ani trochę nie żałuję, to jedne z najpiękniejszych ruin jakie widziałam! Dodatkowo, przyroda meksykańskiego stanu Chiapas, w którym położone jest to miasto obfituje w przepiękne krajobrazy i wodospady. A to Nomadzi z Natury lubią najbardziej! W porównaniu do półwyspu Jukatan, na którym nie ma ani jednej rzeki (oprócz tych podziemnych), Chiapas to istna kraina wody - rzek, kaskad i wodospadów. Co zobaczymy więc w Palenque i okolicach? Jakie atrakcje na nas czekają? # Miasto Palenque Miasto Palenque, podobnie jak [Valladolid na Jukatanie](https://nomadbynature.xyz/zwiedzanie-valladolid-na-jukatanie-pieszo-i-rowerem), należy do sieci Pueblos Magicos, czyli magicznych miasteczek Meksyku. Miasteczek o szczególnych wartościach kulturowych, dobrze zachowanej architekturze kolonialnej czy wyjątkowych pod innymi względami. Najważniejsze w Palenque są tamtejsze ruiny, a samo, dość **nowoczesne miasto jest raczej tylko bazą wypadową dla pobliskich atrakcji**. Można tutaj przenocować, zjeść w lokalnej restauracji czy zorganizować sobie wycieczkę.  W mieście jest również stacja popularnego w Meksyku przewoźnika - ADO, z której odjeżdżają autokary do dalej położonych miast (np. do San Cristobal, Campeche...). Jeśli nocujecie w mieście (a nie w dżungli, bliżej ruin), najlepiej znaleźć nocleg w pobliżu stacji ADO. Minibusy (colectivos) do ruin można złapać właśnie przy drodze głównej bezpośrednio przy terminalu ADO. Dodatkowo, nie musicie daleko nosić bagaży, jeśli dojeżdżacie/odjeżdżacie z tej stacji. # Ruiny Palenque Na wpół schowane w dżungli leżą ruiny dawnego miasta Majów - Palenque. To właśnie najbardziej podobało mi się w tych piramidach - że częściowo obrośnięte są roślinnością, pokryte korzeniami. Nadaje im to trochę więcej tajemniczości, a jeśli w pobliżu nie ma zbyt wielu zwiedzających, można poczuć się jak prawdziwy odkrywca. Ma się wrażenie, że w każdej chwili jaguar wyskoczy zza piramidy. ![palenque_ruiny.jpg](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1663323292000/U_cyOtVTH.jpg align="left") ![ruiny_palenque_meksyk.jpg](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1663323308927/OQW8KRa7p.jpg align="left") **Wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO ruiny Palenque** to jedne z największych ruin Majów na terenie Meksyku. A niektórzy archeolodzy twierdzą, że najważniejsze. To dlatego, że liczne wykute w kamieniu inskrypcje tam odnalezione (szczególnie symbole w **Świątynii Inskrypcji**) pozwoliły, jak żadne inne znaleziska, lepiej zrozumieć dawną kulturę Majów i odszyfrować ich pismo.  Jeśli chcecie poznać więcej szczegółów na temat odszyfrowywania skryptu Majów, zachęcam was do obejrzenia niezwykle ciekawego [dokumentu "Cracking the Maya Code"](https://www.youtube.com/watch?v=oKVnd4pNfog) (w języku angielskim).  ![swiatynia_inskrypcji_palenque.jpg](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1663323375427/QPvPjKInk.jpg align="left") Miasto Palenque zwane dawniej Lakamha (co oznacza: "Wielka Woda") rozwijało się w latach 226 p.n.e. - 799 n.e. Dziś w Parku Narodowym Palenque w cenie biletu można zwiedzać muzeum (niestety było zamknięte podczas mojej wizyty w 2021r.) oraz strefę archeologiczną z piramidami i innymi zabytkami, np: - Świątynia Hrabiego - Świątynia Inskrypcji - ruiny pałacu - boisko do gry w pelotę - fragmenty kamiennego akweduktu - jak na "Wielką Wodę" przystało Można również przejść się krótkim szlakiem przez dżunglę (wejście na szlak znajduje się przy parkingu do strefy archeologicznej). **Lasy otaczające Palenque są domem dla wielu rzadkich gatunków zwierząt, np. jaguarów, tapirów, papug, a nawet wyjców (gatunek małp)**. Nie udało mi się zobaczyć w zasadzie żadnego zwierzaka (nie wliczając komarów), ale słyszałam wycie wyjców. Jest to naprawdę donośny dźwięk, który może nieść się po lesie na odległość nawet ~4.5km. Cieszę się jadnak, że nie spotkałam najbardziej niebezpiecznego węża Ameryki Środkowej (Bothrops asper), który również występuje w tych rejonach. W samym mieście Palenque, codziennie odwiedzały nas w hostelu duże gryzonie, zwane **aguti**: ![aguti-meksykański.jpg](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1663323458522/f6jLTZwgP.jpg align="left") Oprócz ruin, ciekawych gatunków roślin i zwierząt dżungla kryje wiele kaskad i rzek. Dlatego warto wybrać się na pobliskie szlaki lub urządzić sobie wycieczkę do dalej położonych wodospadów.   ## Jak dostać się do strefy archeologicznej Palenque? Strefa Archeologiczna położona jest ok. 20 minut jazdy od miasta Palenque, aby dostać się do wejścia: - złap colectivo (minibusa) z napisem 'Ruinas' przy stacji ADO, kursują średnio co 20 min; na miejsce dojechać można również taksówką - kup bilety wstępu na teren Parku Narodowego - dojedź lub przespaceruj się (10min) do kasy biletowej strefy archeologicznej, aby kupić kolejny bilet, tutaj możesz również zwiedzić muzeum - dojedź lub dojdź (kolejne 20min) do wejścia do strefy archeologicznej Tak, są 2 osobne bilety, jeden do Parku Narodowego i jeden do muzeum i strefy archeologicznej. **Łączny koszt biletów to ok. 150 peso meksykańskich**. Podczas pandemii wprowadzone zostały również dodatkowe obostrzenia i limit osób wpuszczanych na teren parku. Przed wejściem należy umyć ręce i przejść kontrolę temperatury, następnie dostaje się bilecik, z którym idzie się do kasy parku i kupuje już właściwe bilety wstępu. ## Zwiedzanie z przewodnikiem czy bez? To pytanie często pojawia się jeśli odwiedzamy nowe miejsce. Do takich miejsc jak Palenque - ważnych kulturowo i historycznie, warto pewnie wybrać się z przewodnikiem, który wyjaśni i pokaże najważniejsze sprawy. Jeśli jednak decydujecie się (tak jak ja) zwiedzać samodzielnie, to przed przyjazdem do ruin, wyszukajcie trochę informacji w Internecie. Zwiedzanie będzie wtedy o wiele ciekawsze, bo będziemy mieć pojęcie na co patrzymy. W Palenque przy każdym z budynków są również tablice informacyjne po angielsku, a jeśli to nie wystarczy to przewodnika (w języku angielskim lub hiszpańskim) możemy zatrudnić przy wejściu do strefy archeologicznej.  Na zwiedzanie przeznaczyłabym jakieś 2-3h. # Wodospad Misol-Ha Wierzcie mi, lepiej odwiedzić Misol-Ha przed wizytą w Agua Azul... Choć Misol-Ha jest malowniczym wodospadem nie równa się z przepięknymi kaskadami Błękitnej Wody (Agua Azul).  ![wodospad_miso_ha.jpg](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1663323550047/KhqDGXaaj.jpg align="left") ![misol_ha_chiapas.jpg](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1663323537393/uDtVUqw3F.jpg align="left") Jeśli nie macie za dużo czasu w Palenque i okolicy, ale mimo wszystko chcecie wybrać się nad wodę Misol-Ha będzie dobrym wyborem. Przy wodospadzie znajdziemy potrzebną infrastrukturę, jest parking, jest restauracja, są toalety.  Oczywiście w niecce do której wpada wodospad można się kąpać, znajdzie się też trochę miejsca na piknik. Można w ten sposób spędzić miłe pół dnia/cały dzień nad wodą i w otoczeniu przyrody (jeśli możecie unikajcie weekendów). ![wodospad_misol_ha_predator.jpg](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1663323571841/8lEcobPi6.jpg align="left") Ciekawostką jest, że wodospady Misol-Ha, Agua Azul oraz dżungla w okolicach Palenque posłużyły jako plan do kręcenia filmu [Predator (1987r.) z Arnoldem Schwarzenegger'em](https://www.movie-locations.com/movies/p/Predator.php). Po dziś dzień na stoiskach z pamiątkami można kupić figurki predatora, które muszę przyznać w dziwny sposób pasują do otoczenia. # Kaskady Agua Azul Piękno przyrody nie przestaje mnie zachwycać! I choć generalnie uważam, że oglądanie wodospadów potrafi być najbardziej przecenianą atrakcją na wycieczkach i wyjazdach, to Agua Azul bije inne atrakcje na głowę i jest tu co podziwiać. Jedyne czego żałowałam to to, że nie zaplanowaliśmy tutaj więcej czasu! Wycieczka, do której dołączyliśmy wraz z mężem okazała się zdecydowanie za krótka. Jeśli wrócimy jeszcze w te strony, to nie omieszkamy zatrzymać się w Agua Azul na noc, albo kilka. Mogę sobie jedynie wyobrazić jak pięknie musi być tam w promieniach porannego słońca, i kiedy większość turystów nie dojechała jeszcze na miejsce! ![agua_azul_meksyk.jpg](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1663323621808/QACzI_hW5.jpg align="left") Błękitny kolor wody w rzece Xanil spowodowany jest przez wysokie stężenie różnych minerałów, np. węglanu sodu i wodorotlenku magnezu. Brzmi to bardzo naukowo, ale efekt jest przepiękny i można się nim cieszyć niezależnie od znajomości chemii. Kaskady wyglądają najpiękniej w porze suchej (od listopada do maja), kiedy woda jest naprawdę błękitna, bo nie pada. Po ulewnym deszczu niestety zamiast błękitnych, mamy kaskady brązowe... Wzdłuż serii kaskad rozlokowane są przebieralnie, stoiska z pamiątkami, restauracje, które nie dodają miejscu uroku, ale można się w nich posilić lub kupić coco loco, czyli szalonego kokosa. **Coco loco** to orzeźwiający drink podawany w świeżym kokosie, w jego skład wchodzi oczywiście woda kokosowa, sok z limonki i alkohol do wyboru (np. tequila). Nagranie z wypadu do Agua Azul i Misol-Ha już na [kanale Nomadów z Natury](https://www.youtube.com/channel/UCTgQy3yTF5itBn_rnl-2bHQ): Oczywiście do Agua Azul nie zapomnijcie zabrać ze sobą strojów kąpielowych, najlepiej przespacerować się do górnego biegu rzeki i tam wskoczyć do przyjemnie chłodnej wody. # Jak dojechać do Misol-Ha i Agua Azul? Do Misol-Ha dojedziemy colectivo z miasta Palenque, własnym samochodem lub w ramach wycieczki zorganizowanej. Do kaskad Agua Azul jest już trochę dalej, ale również można złapać to samo **colectivo jadące w stronę Ocosingo**. Minibusa złapiemy przy skrzyżowaniu ulic Benito Juarez i Pte Sur 5a. Colectivo poruszają się po głównej drodze, więc fragment od drogi do wodospadów Agua Azul (ok. 3km) będziemy musieli przejść już samodzielnie lub zapłacić za taksówkę. Pół-dniowa wycieczka zorganizowana wykupiona w mieście Palenque do wodospadów **Misol-Ha + Agua Azul kosztowała 350 peso meksykańskich** (ok.60zł). Uważam, że jest to dobra opcja na odwiedzenie tych dwóch wodospadów, szczególnie jeśli ma się ograniczony czas. Jeśli ma się więcej czasu myślę, że warto zostać w Agua Azul na noc. Wodospady możemy zwiedzać również w ramach jednodniowej wycieczki przyjeżdżając **od strony San Cristobal de las Casas**. Sama nie testowałam takiego rozwiązania, ale wydaje mi się dość męczące. Sporą część dnia spędzimy w samochodzie... # Dojazd do Palenque ## Dojazd do Palenque z San Cristobal Aby dojechać do Palenque z San Cristobal mamy 2 główne możliwości: - krótsza trasa przez Ocosingo - mimo, że trasa jest krótsza zajmuje dość dużo czasu (ok.6-7h), bo prowadzi przez trudniejszy, pełen zakrętów teren, a dodatkowo na drodze jest mnóstwo tzw. topes, czyli progów zwalniających. Pojawiają się również doniesienia, że trasa nie jest bezpieczna, lokalsi zatrzymują samochody i czasem rabują pasażerów, przez część trasy minibusy są eskortowane przez meksykańską policję - dłuższa trasa przez Tuxla i Villahermosa (autokar ADO) - jest to o wiele dłuższa trasa (ok. 9.5h), ale jedzie się głównie autostradami, autokary są wygodne Wybór trasy pozostawiam wam, ale wydaje mi się, że nie taki diabeł straszny jak go malują. ## Dojazd do Palenque z Jukatanu Do Palenque dotrzemy bezpośrednio z miast Campeche lub Merida autokarami ADO. Jeśli zatrzymaliście się np. w Tulum, to najpierw dotrzeć musicie do jednego z tych miast, co jest również możliwe przez tego samego przewoźnika. --- Interesują cię podróże i wszystko co związane z cyfrowym nomadyzmem? Przydały ci się informacje zawarte w artykule? Chcesz wspomóc mojego bloga? Możesz to zrobić [stawiając mi kawę](https://buycoffee.to/nomadbynature).